De geschiedenis van PIERKE VAN ALIJN

In Gent is Pierke een begrip! Deze pop uit het volkse poppentheater, met typisch wit pak met rode accenten, is een bekende Gentenaar. Tot op vandaag speelt hij de hoofdrol in de Gentse poppentheaters. Pierke van Alijn beroert wekelijks talrijke kinderharten op de poppenzolder van het museum. En voor veel (groot)ouders roept het herinneringen op aan hun kindertijd, toen zij op deze poppenzolder de avonturen van Pierke beleefden.

Al in de 19e eeuw dwaalt Pierke rond in Gentse volksbuurten. Creatieve arbeiders bouwen met weinig middelen een klein poppentheater in hun huis. Pierke is dan nog Pierrot en speelt een kleine rol in het verhaal. Als afsluiter van elke voorstelling verschijnt hij, samen met zijn twee kameraden Karelke de Bult en Louis de Lapkensdief, op de scène. Dit olijke trio zorgt met hun ludieke fratsen voor heel wat hilariteit. Pierke heeft dan nog een lange arm, waarmee hij de politieagenten, bandieten en ander gespuis letterlijk van de scène veegt. Begin 20e eeuw kent het Gentse poppenspel een crisisperiode.

Maar in 1922 start in de Muide een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het Gents poppenspel. Pastoor Vandenbroecke zoekt er in zijn parochie een manier om kinderen van straat te houden. Samen met Gust De Puydt tikt hij voor 250 Belgische frank een collectie poppen op de kop. Ze verenigen zich als het ’Spelleke van de Muide’.

De oude drama’s worden omgevormd tot spektakels voor kinderen, voorzien van een lach en een traan. Pierrot wordt Pierke en hij wordt de ster van de show. Zijn lange arm is inmiddels verdwenen, hij wordt guitiger, grappig en vooral ook de held. Gust De Puydt – als jonge knaap al gebeten door de poppenmicrobe in het theatertje van zijn oom – neemt de rol van Pierke op zich. Samen met andere spelers zoals Frans Casteels en Oscar Vervaecke groeit het ‘Spelleke van de Muide’ uit tot een succes, dat over de hele stad naam en faam geniet.

Ze spelen niet langer alleen in het eigen theater, maar gaan ook op verplaatsing. Zo spelen ze in de Lange Steenstraat, waar het ‘Folkoremuseum’ - de voorloper van het Huis van Alijn - wordt opgericht. Wanneer het ‘Spelleke van de Muide’ in crisis verkeert wordt op voorstel van de museumconservator Julien Boes een nieuw theater opgericht. Gust De Puydt gaat er samen met Gustaaf Neirynck, Georges Stoops en Stefan Vermeersch aan de slag en vormen ze het ‘Spelleke van Folklore’.

In het ‘Folkloremuseum’ voeren zij wekelijks voorstellingen van Pierke en co op. Dit wordt een groot succes. Wanneer het museum in 1963 van het Caermersklooster in de Lange Steenstraat naar het huidig pand aan de Kraanlei verhuist, krijgt Pierke er zijn eigen vaste stek op de poppenzolder.


Gust De Puydt - inmiddels beter gekend als ‘Pierke De Puydt’ – is nog steeds het kloppende hart van het gezelschap. Samen met zijn zoon Marc en Gust Neirynck vormt hij het bekende spelerstrio van het Gentse volkse poppentheaterwereld. Elke zaterdag zit de poppenzolder vol kinderen die uitkijken naar een nieuw avontuur van Pierke. Bovendien palmt Pierke sindsdien jong en oud in tijdens de Gentse Feesten op de binnentuin. ‘Pierrrrke’, roepen de kinderen er massaal als de slechterik op het toneel verschijnt. In de jaren 1960 is er ook een Pierkestombola. Meer dan twintig jaar is deze tombola een groot succes. De hoofdprijs spreekt dan ook tot de verbeelding: een echte Pierkespop met poppenkast!

In 1978 stopt Gust De Puydt en vertrouwt hij Pierke aan zijn zoon Marc toe. Marc De Puydt stelt een nieuw team poppenspelers samen met Chris Van Hulle en Dolf Vergauwen. In de jaren 1980 versterken Jan Deleu en Koen Vergauwen, broer van Dolf het team, samen met tal van gelegenheidsspelers en vervangers. Vanaf 2006 neemt Jan Deleu de rol van Pierke over. Wanneer Jan in 2009 stopt neemt Koen Vergauwen de fakkel als Pierke over.

Het ‘Spelleke van Folklore’ wordt het ‘Pierke van Alijn’, het eerste Pierke met een eigen facebookpagina. Koen Vergauwen slaagt er in een nieuw en enthousiast team vrijwilligers samen te stellen die wekelijks vol overgave de avonturen van Pierke spelen. Ondertussen is het repertoire uitgebreid. Elke opvoering is doorspekt met humor en knipogen naar de actualiteit. Waar in de beginjaren enkel wat plotlijnen op een bierkaartje zijn geschreven, zijn de verhaallijnen van alle stukjes volledig uitgeschreven.

Doorheen de rijke geschiedenis van Pierke van Alijn zijn nieuwe poppen en decors gemaakt. De oude poppen maken vandaag deel uit van de erfgoedcollectie van het museum. Ondertussen eerden enkele illustratoren Pierke met een tekening: Jan Van Der Veken, Carll Cneut, Gerda Dendooven en Merlijne Marell.

Benieuwd naar een voorstelling van Pierke?

oktober 2021

16

za

Yuskin, de horlogemaker

Meer info

23

za

Yuskin, de horlogemaker

Meer info

30

za

De wolkenreus

Meer info

november 2021

02

di

De wolkenreus

Meer info

04

do

De schoentjes van de fee

Meer info

06

za

De schoentjes van de fee

Meer info

13

za

Het glazen manneke

Meer info

20

za

Het glazen manneke

Meer info

27

za

De brief aan Sinterklaas

Meer info

december 2021

04

za

De brief aan Sinterklaas

Meer info

11

za

Koning Ambetant

Meer info

18

za

Koning Ambetant

Meer info

29

wo

De geschenkjesboom

Meer info

30

do

De geschenkjesboom

Meer info

januari 2022

05

wo

Zij kwamen van zo ver

Meer info

06

do

Zij kwamen van zo ver

Meer info

08

za

Floriaan de dromenreus

Meer info

15

za

Floriaan de dromenreus

Meer info

Yuskin, de horlogemaker

Het kostbaar uurwerk van prins Bellami is stuk. Enkel één haartje van de poot van een zeldzame vlinder kan het uurwerk weer doen werken. Die zeldzame vlinder is echter in het bezit van een boze tovenaar. Pierke schiet te hulp!

Meer info

De wolkenreus

Koning Hendrik wil zijn troon overlaten aan de waardigste van zijn 2 zonen en stelt hen een proef voor. De oneerlijke prins Marat doet er alles aan om zijn broer prins Maarten te verhinderen. Gelukkig zijn Pierke en zijn vrienden er nog!

Meer info

De schoentjes van de fee

Jan, de schoenmaker, is tevreden in zijn eenvoudige werkplaats. Maar zijn vrouw Trees wil een dure schoenboetiek. Ze leent geld van de valse Van Kluiten voor een nieuwe winkel en bedriegt ook fee Mifasol. Die is zo boos dat ze Jan en Trees straft.

Meer info

Het glazen manneke

Jan is een luie kerel die niet wil werken. Professor Roet belooft hem rijk te maken, zonder daar iets te moeten voor doen. Jan moet enkel zijn hart het zwijgen opleggen, zijn hart moet koud worden. Pierke ruikt onraad!

Meer info

De brief aan Sinterklaas

Jantje droomt al jaren van de Sint maar tante vindt dat flauwekul. Hoewel Jantje geen brief mag schrijven aan Sinterklaas staan plots Pierke en Zwarte Piet voor de deur. Het begin van een nieuw avontuur.

Meer info

Koning Ambetant

Koning Ferdinand, een goede en vriendelijke koning, is op korte tijd een norse, ambetante man geworden. Pierke ontdekt dat raadsman Chaffaar daar de oorzaak van is. Als bovendien de kroon gestolen wordt schieten Pierke en de vrienden in actie.

Meer info

De geschenkjesboom

De koning wil voor alle kinderen een groot feest organiseren. Tuinman Eustache heeft als verrassing een wondere boom gekweekt: een geschenkjesboom waar zomaar geschenkjes aan groeien. Maar vlak voor het feest wordt de boom gestolen.

Meer info

Zij kwamen van zo ver

Pierke, Lowie en Karel zijn op stap en zingen Driekoningenliedjes. Plots zijn ze verdwaald. Ze worden weggejaagd en een kabouter komt verhalen vertellen over een gevangen staartster en Drie Koningen. Pierke wil er het fijne van weten.

Meer info

Floriaan de dromenreus

De goede koningin Victorien wordt geplaagd door verschrikkelijke dromen en verzwakt. Generaal Borat, die haar de plaats wil innemen, is samen met heks Heksemie de oorzaak van de nachtmerries. Pierke roept de hulp in van de Dromenreus.

Meer info

Meer weten over de collectie?

BEZOEK STUDIO ALIJN

Kenniscentrum over het erfgoed van het dagelijks leven

Studio Alijn is te bezoeken na afspraak tijdens weekdagen
van 10:00 tot 17:00 via studio@huisvanalijn.be of
T 09 235 38 00.

Adres Studio Alijn
Kraanlei 69, 9000 Gent

img_8374_web_c_michiel_devijver_666a0a26dcbd26b80e6ed14b26532644

Blijf op de hoogte

Volg het nieuws en de verhalen van het Huis van Alijn.