De geschiedenis van PIERKE VAN ALIJN

In Gent is Pierke een begrip! Deze pop uit het volkse poppentheater, met typisch wit pak met rode accenten, is een bekende Gentenaar. Tot op vandaag speelt hij de hoofdrol in de Gentse poppentheaters. Pierke van Alijn beroert wekelijks talrijke kinderharten op de poppenzolder van het museum. En voor veel (groot)ouders roept het herinneringen op aan hun kindertijd, toen zij op deze poppenzolder de avonturen van Pierke beleefden.

Al in de 19e eeuw dwaalt Pierke rond in Gentse volksbuurten. Creatieve arbeiders bouwen met weinig middelen een klein poppentheater in hun huis. Pierke is dan nog Pierrot en speelt een kleine rol in het verhaal. Als afsluiter van elke voorstelling verschijnt hij, samen met zijn twee kameraden Karelke de Bult en Louis de Lapkensdief, op de scène. Dit olijke trio zorgt met hun ludieke fratsen voor heel wat hilariteit. Pierke heeft dan nog een lange arm, waarmee hij de politieagenten, bandieten en ander gespuis letterlijk van de scène veegt. Begin 20e eeuw kent het Gentse poppenspel een crisisperiode.

Maar in 1922 start in de Muide een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het Gents poppenspel. Pastoor Vandenbroecke zoekt er in zijn parochie een manier om kinderen van straat te houden. Samen met Gust De Puydt tikt hij voor 250 Belgische frank een collectie poppen op de kop. Ze verenigen zich als het ’Spelleke van de Muide’.

De oude drama’s worden omgevormd tot spektakels voor kinderen, voorzien van een lach en een traan. Pierrot wordt Pierke en hij wordt de ster van de show. Zijn lange arm is inmiddels verdwenen, hij wordt guitiger, grappig en vooral ook de held. Gust De Puydt – als jonge knaap al gebeten door de poppenmicrobe in het theatertje van zijn oom – neemt de rol van Pierke op zich. Samen met andere spelers zoals Frans Casteels en Oscar Vervaecke groeit het ‘Spelleke van de Muide’ uit tot een succes, dat over de hele stad naam en faam geniet.

Ze spelen niet langer alleen in het eigen theater, maar gaan ook op verplaatsing. Zo spelen ze in de Lange Steenstraat, waar het ‘Folkoremuseum’ - de voorloper van het Huis van Alijn - wordt opgericht. Wanneer het ‘Spelleke van de Muide’ in crisis verkeert wordt op voorstel van de museumconservator Julien Boes een nieuw theater opgericht. Gust De Puydt gaat er samen met Gustaaf Neirynck, Georges Stoops en Stefan Vermeersch aan de slag en vormen ze het ‘Spelleke van Folklore’.

In het ‘Folkloremuseum’ voeren zij wekelijks voorstellingen van Pierke en co op. Dit wordt een groot succes. Wanneer het museum in 1963 van het Caermersklooster in de Lange Steenstraat naar het huidig pand aan de Kraanlei verhuist, krijgt Pierke er zijn eigen vaste stek op de poppenzolder.


Gust De Puydt - inmiddels beter gekend als ‘Pierke De Puydt’ – is nog steeds het kloppende hart van het gezelschap. Samen met zijn zoon Marc en Gust Neirynck vormt hij het bekende spelerstrio van het Gentse volkse poppentheaterwereld. Elke zaterdag zit de poppenzolder vol kinderen die uitkijken naar een nieuw avontuur van Pierke. Bovendien palmt Pierke sindsdien jong en oud in tijdens de Gentse Feesten op de binnentuin. ‘Pierrrrke’, roepen de kinderen er massaal als de slechterik op het toneel verschijnt. In de jaren 1960 is er ook een Pierkestombola. Meer dan twintig jaar is deze tombola een groot succes. De hoofdprijs spreekt dan ook tot de verbeelding: een echte Pierkespop met poppenkast!

In 1978 stopt Gust De Puydt en vertrouwt hij Pierke aan zijn zoon Marc toe. Marc De Puydt stelt een nieuw team poppenspelers samen met Chris Van Hulle en Dolf Vergauwen. In de jaren 1980 versterken Jan Deleu en Koen Vergauwen, broer van Dolf het team, samen met tal van gelegenheidsspelers en vervangers. Vanaf 2006 neemt Jan Deleu de rol van Pierke over. Wanneer Jan in 2009 stopt neemt Koen Vergauwen de fakkel als Pierke over.

Het ‘Spelleke van Folklore’ wordt het ‘Pierke van Alijn’, het eerste Pierke met een eigen facebookpagina. Koen Vergauwen slaagt er in een nieuw en enthousiast team vrijwilligers samen te stellen die wekelijks vol overgave de avonturen van Pierke spelen. Ondertussen is het repertoire uitgebreid. Elke opvoering is doorspekt met humor en knipogen naar de actualiteit. Waar in de beginjaren enkel wat plotlijnen op een bierkaartje zijn geschreven, zijn de verhaallijnen van alle stukjes volledig uitgeschreven.

Doorheen de rijke geschiedenis van Pierke van Alijn zijn nieuwe poppen en decors gemaakt. De oude poppen maken vandaag deel uit van de erfgoedcollectie van het museum. Ondertussen eerden enkele illustratoren Pierke met een tekening: Jan Van Der Veken, Carll Cneut, Gerda Dendooven en Merlijne Marell.

Benieuwd naar een voorstelling van Pierke?

juli 2021

29

do

Oeleke oliebol

Meer info

30

vr

Oeleke oliebol

Meer info

31

za

De betoverde roos

Meer info

augustus 2021

01

zo

De betoverde roos

Meer info

Oeleke oliebol

Wat een drukte! De koning komt op bezoek in Sleutelbekegem. Maar Oeleke Oliebol, die op de markt zijn oliebollenkraam open houdt, hoort iemand een aanslag op de koning plannen. Niemand, buiten Pierke, gelooft hem. Tijd om de zaak eens uit te pluizen!

Meer info

De betoverde roos

De tuinman wil de rozen snoeien maar prinses Imelda wil dat niet! Sinds haar geliefde prins Floris door de boze tovenaar Tambana in een roos is betoverd, mag geen enkele roos in het land afgesneden worden. Kan Pierke de tovenaar verslaan?

Meer info

Meer weten over de collectie?

BEZOEK STUDIO ALIJN

Kenniscentrum over het erfgoed van het dagelijks leven

Studio Alijn is te bezoeken na afspraak tijdens weekdagen
van 10:00 tot 17:00 via studio@huisvanalijn.be of
T 09 235 38 00. Studio Alijn is gesloten van 15 tot 31 juli 2021.

Adres Studio Alijn
Kraanlei 69, 9000 Gent

img_8374_web_c_michiel_devijver_666a0a26dcbd26b80e6ed14b26532644

Blijf op de hoogte

Volg het nieuws en de verhalen van het Huis van Alijn.