De geschiedenis van PIERKE VAN ALIJN

In Gent is Pierke een begrip! Deze pop uit het volkse poppentheater, met typisch wit pak met rode accenten, is een bekende Gentenaar. Tot op vandaag speelt hij de hoofdrol in de Gentse poppentheaters. Pierke van Alijn beroert wekelijks talrijke kinderharten op de poppenzolder van het museum. En voor veel (groot)ouders roept het herinneringen op aan hun kindertijd, toen zij op deze poppenzolder de avonturen van Pierke beleefden.

Al in de 19e eeuw dwaalt Pierke rond in Gentse volksbuurten. Creatieve arbeiders bouwen met weinig middelen een klein poppentheater in hun huis. Pierke is dan nog Pierrot en speelt een kleine rol in het verhaal. Als afsluiter van elke voorstelling verschijnt hij, samen met zijn twee kameraden Karelke de Bult en Louis de Lapkensdief, op de scène. Dit olijke trio zorgt met hun ludieke fratsen voor heel wat hilariteit. Pierke heeft dan nog een lange arm, waarmee hij de politieagenten, bandieten en ander gespuis letterlijk van de scène veegt. Begin 20e eeuw kent het Gentse poppenspel een crisisperiode.

Maar in 1922 start in de Muide een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het Gents poppenspel. Pastoor Vandenbroecke zoekt er in zijn parochie een manier om kinderen van straat te houden. Samen met Gust De Puydt tikt hij voor 250 Belgische frank een collectie poppen op de kop. Ze verenigen zich als het ’Spelleke van de Muide’.

De oude drama’s worden omgevormd tot spektakels voor kinderen, voorzien van een lach en een traan. Pierrot wordt Pierke en hij wordt de ster van de show. Zijn lange arm is inmiddels verdwenen, hij wordt guitiger, grappig en vooral ook de held. Gust De Puydt – als jonge knaap al gebeten door de poppenmicrobe in het theatertje van zijn oom – neemt de rol van Pierke op zich. Samen met andere spelers zoals Frans Casteels en Oscar Vervaecke groeit het ‘Spelleke van de Muide’ uit tot een succes, dat over de hele stad naam en faam geniet.

Ze spelen niet langer alleen in het eigen theater, maar gaan ook op verplaatsing. Zo spelen ze in de Lange Steenstraat, waar het ‘Folkoremuseum’ - de voorloper van het Huis van Alijn - wordt opgericht. Wanneer het ‘Spelleke van de Muide’ in crisis verkeert wordt op voorstel van de museumconservator Julien Boes een nieuw theater opgericht. Gust De Puydt gaat er samen met Gustaaf Neirynck, Georges Stoops en Stefan Vermeersch aan de slag en vormen ze het ‘Spelleke van Folklore’.

In het ‘Folkloremuseum’ voeren zij wekelijks voorstellingen van Pierke en co op. Dit wordt een groot succes. Wanneer het museum in 1963 van het Caermersklooster in de Lange Steenstraat naar het huidig pand aan de Kraanlei verhuist, krijgt Pierke er zijn eigen vaste stek op de poppenzolder.


Gust De Puydt - inmiddels beter gekend als ‘Pierke De Puydt’ – is nog steeds het kloppende hart van het gezelschap. Samen met zijn zoon Marc en Gust Neirynck vormt hij het bekende spelerstrio van het Gentse volkse poppentheaterwereld. Elke zaterdag zit de poppenzolder vol kinderen die uitkijken naar een nieuw avontuur van Pierke. Bovendien palmt Pierke sindsdien jong en oud in tijdens de Gentse Feesten op de binnentuin. ‘Pierrrrke’, roepen de kinderen er massaal als de slechterik op het toneel verschijnt. In de jaren 1960 is er ook een Pierkestombola. Meer dan twintig jaar is deze tombola een groot succes. De hoofdprijs spreekt dan ook tot de verbeelding: een echte Pierkespop met poppenkast!

In 1978 stopt Gust De Puydt en vertrouwt hij Pierke aan zijn zoon Marc toe. Marc De Puydt stelt een nieuw team poppenspelers samen met Chris Van Hulle en Dolf Vergauwen. In de jaren 1980 versterken Jan Deleu en Koen Vergauwen, broer van Dolf het team, samen met tal van gelegenheidsspelers en vervangers. Vanaf 2006 neemt Jan Deleu de rol van Pierke over. Wanneer Jan in 2009 stopt neemt Koen Vergauwen de fakkel als Pierke over.

Het ‘Spelleke van Folklore’ wordt het ‘Pierke van Alijn’, het eerste Pierke met een eigen facebookpagina. Koen Vergauwen slaagt er in een nieuw en enthousiast team vrijwilligers samen te stellen die wekelijks vol overgave de avonturen van Pierke spelen. Ondertussen is het repertoire uitgebreid. Elke opvoering is doorspekt met humor en knipogen naar de actualiteit. Waar in de beginjaren enkel wat plotlijnen op een bierkaartje zijn geschreven, zijn de verhaallijnen van alle stukjes volledig uitgeschreven.

Doorheen de rijke geschiedenis van Pierke van Alijn zijn nieuwe poppen en decors gemaakt. De oude poppen maken vandaag deel uit van de erfgoedcollectie van het museum. Ondertussen eerden enkele illustratoren Pierke met een tekening: Jan Van Der Veken, Carll Cneut, Gerda Dendooven en Merlijne Marell.

Benieuwd naar een voorstelling van Pierke?

januari 2022

22

za

Roodbaard de reus

Meer info

29

za

Roodbaard de reus

Meer info

februari 2022

05

za

Prins Asraf en de drie beelden

Meer info

12

za

Prins Asraf en de drie beelden

Meer info

19

za

Repelsteel

Meer info

26

za

Repelsteel

Meer info

maart 2022

01

di

Stijfkopje

Meer info

03

do

Stijfkopje

Meer info

05

za

Stroper stroef

Meer info

12

za

Stroper stroef

Meer info

19

za

Vadertje Eik

Meer info

26

za

Vadertje Eik

Meer info

april 2022

02

za

Piersalabiem

Meer info

06

wo

Piersalabiem

Meer info

09

za

Kornul de Paashaas

Meer info

13

wo

Kornul de Paashaas

Meer info

16

za

Kornul de Paashaas

Meer info

23

za

De ridder met de zwaan

Meer info

30

za

De ridder met de zwaan

Meer info

mei 2022

07

za

Miezere Muis

Meer info

14

za

Miezere Muis

Meer info

21

za

De sluier van de fee

Meer info

28

za

De sluier van de fee

Meer info

Roodbaard de reus

Na een mislukte ballonvaart landen Professor Piktus en Pierke in een vreemd bos. Plots klinkt er een hels gekraak en wordt de professor meegenomen door Roodbaard de reus. Pierke en de vrienden gaan in het bos op zoek naar de professor.

Meer info

Prins Asraf en de drie beelden

Koning Edward wordt te oud om te regeren en de schatkist is leeg. Hij wil dat zijn zoon Asraf hem opvolgt maar die ziet dat niet zitten. Beeldenmeester Samsadijn heeft 3 beelden gemaakt die hem kunnen helpen. Asraf en Pierke gaan samen op zoek.

Meer info

Repelsteel

Prins Robbrecht wil trouwen met Angeliek. Angeliek liegt dat ze van vlas gouddraden kan spinnen en krijgt hierbij hulp van duivelskabouter Repelsteel. In ruil voor gouddraden doet ze een vreselijke belofte aan Repelsteel. 

Meer info

Stijfkopje

Prinses Nathalie komt door haar koppigheid zwaar in de problemen. Ze weigert lessen te volgen en verwenst zelfs haar leraars. Pierke en de vrienden moeten Nathalie uit de nesten halen en ervoor zorgen dat ze in de toekomst niet meer zo koppig is.

Meer info

Stroper stroef

Stroper Stroef is weer vrij en wil wraak nemen op agent Amedee nadat die hem op heterdaad had betrapt en opgesloten. Stroef ontvoert Amedee en sluit hem op bij heks Heksemie. Pierke en zijn vrienden willen Amedee bevrijden.

Meer info

Vadertje Eik

Vadertje Eik is de belangrijkste boom in het sprookjesbos. De burgemeester van het bos vertelt hem dat er bij de kabouters een kindje geboren is met gouden haar. Slof en Sloef, twee landlopers, ontvoeren het kindje.

Meer info

Piersalabiem

Boer Achiel heeft twee varkentjes verkocht en heeft daar veel geld voor gekregen. Tijdens een overnachting in café De Volle Pot verdwijnt zijn beurs met geld. Pierke wordt verdacht door de politie en moet mee naar de burgemeester. 

Meer info

Kornul de Paashaas

Meester Grauw houdt niet van de paastijd en steelt daarom zoveel mogelijk klokken. Geen klokken betekent geen paaseieren en geen gelukkige kinderen. Hij laat ook paashaas Kornul uitschakelen. Kan Pierke er toch nog een mooi paasfeest van maken?

Meer info

De ridder met de zwaan

De goede fee voorspelde aan het wiegje van prinses Hermelinde dat ze op haar 21e verjaardag  zou kennis maken met 'de ridder met de zwaan'. Hij zou haar gelukkig maken op één voorwaarde: niemand mag zijn naam of afkomst vragen.

Meer info

Miezere Muis

Pierke moet de kelder van Baron Verdure opruimen. Hij mag in geen geval de roestige deur openen, anders zou er een groot onheil over de streek komen. Maar Fonske, de kleinzoon van de baron opent deze toch.

Meer info

De sluier van de fee

Tovenaar Kadul komt Florien, de dochter van de burgemeester, opeisen om met hem te trouwen. Florien weigert en Kadul betovert haar. Enkel de sluier van fee Felicia kan de betovering ongedaan maken. Pierke haalt de sluier en schakelt Kadul uit.

Meer info

Meer weten over de collectie?

BEZOEK STUDIO ALIJN

Kenniscentrum over het erfgoed van het dagelijks leven

Studio Alijn is te bezoeken na afspraak tijdens weekdagen
van 10:00 tot 17:00 via studio@huisvanalijn.be of
T 09 235 38 00.

Adres Studio Alijn
Kraanlei 69, 9000 Gent

img_8374_web_c_michiel_devijver_666a0a26dcbd26b80e6ed14b26532644

Blijf op de hoogte

Volg het nieuws en de verhalen van het Huis van Alijn.