De geschiedenis van PIERKE VAN ALIJN

In Gent is Pierke een begrip! Deze pop uit het volkse poppentheater, met typisch wit pak met rode accenten, is een bekende Gentenaar. Tot op vandaag speelt hij de hoofdrol in de Gentse poppentheaters. Pierke van Alijn beroert wekelijks talrijke kinderharten op de poppenzolder van het museum. En voor veel (groot)ouders roept het herinneringen op aan hun kindertijd, toen zij op deze poppenzolder de avonturen van Pierke beleefden.

Al in de 19e eeuw dwaalt Pierke rond in Gentse volksbuurten. Creatieve arbeiders bouwen met weinig middelen een klein poppentheater in hun huis. Pierke is dan nog Pierrot en speelt een kleine rol in het verhaal. Als afsluiter van elke voorstelling verschijnt hij, samen met zijn twee kameraden Karelke de Bult en Louis de Lapkensdief, op de scène. Dit olijke trio zorgt met hun ludieke fratsen voor heel wat hilariteit. Pierke heeft dan nog een lange arm, waarmee hij de politieagenten, bandieten en ander gespuis letterlijk van de scène veegt. Begin 20e eeuw kent het Gentse poppenspel een crisisperiode.

Maar in 1922 start in de Muide een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het Gents poppenspel. Pastoor Vandenbroecke zoekt er in zijn parochie een manier om kinderen van straat te houden. Samen met Gust De Puydt tikt hij voor 250 Belgische frank een collectie poppen op de kop. Ze verenigen zich als het ’Spelleke van de Muide’.

De oude drama’s worden omgevormd tot spektakels voor kinderen, voorzien van een lach en een traan. Pierrot wordt Pierke en hij wordt de ster van de show. Zijn lange arm is inmiddels verdwenen, hij wordt guitiger, grappig en vooral ook de held. Gust De Puydt – als jonge knaap al gebeten door de poppenmicrobe in het theatertje van zijn oom – neemt de rol van Pierke op zich. Samen met andere spelers zoals Frans Casteels en Oscar Vervaecke groeit het ‘Spelleke van de Muide’ uit tot een succes, dat over de hele stad naam en faam geniet.

Ze spelen niet langer alleen in het eigen theater, maar gaan ook op verplaatsing. Zo spelen ze in de Lange Steenstraat, waar het ‘Folkoremuseum’ - de voorloper van het Huis van Alijn - wordt opgericht. Wanneer het ‘Spelleke van de Muide’ in crisis verkeert wordt op voorstel van de museumconservator Julien Boes een nieuw theater opgericht. Gust De Puydt gaat er samen met Gustaaf Neirynck, Georges Stoops en Stefan Vermeersch aan de slag en vormen ze het ‘Spelleke van Folklore’.

In het ‘Folkloremuseum’ voeren zij wekelijks voorstellingen van Pierke en co op. Dit wordt een groot succes. Wanneer het museum in 1963 van het Caermersklooster in de Lange Steenstraat naar het huidig pand aan de Kraanlei verhuist, krijgt Pierke er zijn eigen vaste stek op de poppenzolder.


Gust De Puydt - inmiddels beter gekend als ‘Pierke De Puydt’ – is nog steeds het kloppende hart van het gezelschap. Samen met zijn zoon Marc en Gust Neirynck vormt hij het bekende spelerstrio van het Gentse volkse poppentheaterwereld. Elke zaterdag zit de poppenzolder vol kinderen die uitkijken naar een nieuw avontuur van Pierke. Bovendien palmt Pierke sindsdien jong en oud in tijdens de Gentse Feesten op de binnentuin. ‘Pierrrrke’, roepen de kinderen er massaal als de slechterik op het toneel verschijnt. In de jaren 1960 is er ook een Pierkestombola. Meer dan twintig jaar is deze tombola een groot succes. De hoofdprijs spreekt dan ook tot de verbeelding: een echte Pierkespop met poppenkast!

In 1978 stopt Gust De Puydt en vertrouwt hij Pierke aan zijn zoon Marc toe. Marc De Puydt stelt een nieuw team poppenspelers samen met Chris Van Hulle en Dolf Vergauwen. In de jaren 1980 versterken Jan Deleu en Koen Vergauwen, broer van Dolf het team, samen met tal van gelegenheidsspelers en vervangers. Vanaf 2006 neemt Jan Deleu de rol van Pierke over. Wanneer Jan in 2009 stop neemt Koen Vergauwen de fakkel als Pierke over.

Het ‘Spelleke van Folklore’ wordt het ‘Pierke van Alijn’, het eerste Pierke met een eigen facebookpagina. Koen Vergauwen slaagt er in een nieuw en enthousiast team vrijwilligers samen te stellen die wekelijks vol overgave de avonturen van Pierke spelen. Ondertussen is het repertoire uitgebreid. Elke opvoering is doorspekt met humor en knipogen naar de actualiteit. Waar in de beginjaren enkel wat plotlijnen op een bierkaartje zijn geschreven, zijn de verhaallijnen van alle stukjes volledig uitgeschreven.

Doorheen de rijke geschiedenis van Pierke van Alijn zijn nieuwe poppen en decors gemaakt. De oude poppen maken vandaag deel uit van de erfgoedcollectie van het museum. Ondertussen eerden enkele illustratoren Pierke met een tekening: Jan Van Der Veken, Carll Cneut, Gerda Dendooven en Merlijne Marell met een tekening.

Benieuwd naar een voorstelling van Pierke?

december 2019

14

za

Zilvertraantje

Meer info

21

za

De geschenkjesboom

Meer info

26

do

De geschenkjesboom

Meer info

28

za

Pietje Prins

Meer info

januari 2020

02

do

Pietje Prins

Meer info

04

za

Roodbaard de reus

Meer info

11

za

Roodbaard de reus

Meer info

18

za

Repelsteel

Meer info

25

za

Repelsteel

Meer info

februari 2020

01

za

Oeleke Oliebol

Meer info

08

za

Oeleke Oliebol

Meer info

15

za

Miezere muis

Meer info

22

za

Miezere muis

Meer info

26

wo

Meneerke Pieteleerke

Meer info

29

za

Meneerke Pieteleerke

Meer info

maart 2020

07

za

Koning Nobbel

Meer info

14

za

Koning Nobbel

Meer info

21

za

Yuskin, de horlogemaker

Meer info

28

za

Yuskin, de horlogemaker

Meer info

april 2020

04

za

Kornul de paashaas

Meer info

08

wo

Kornul de paashaas

Meer info

11

za

Kornul de paashaas

Meer info

15

wo

de blauwe appelaar

Meer info

18

za

de blauwe appelaar

Meer info

25

za

Het goudmoeras

Meer info

mei 2020

02

za

Het goudmoeras

Meer info

09

za

Het glazen manneke

Meer info

16

za

Het glazen manneke

Meer info

23

za

De spookkoets

Meer info

30

za

De spookkoets

Meer info

Zilvertraantje

Wanneer het dochtertje van de baron in het Toverbos van het zilverwater drinkt en zilveren traantjes weent, ziet heks Herbolijn haar kans om rijk te worden. De Heks wil haar gevangen nemen. Kunnen Pierke en zijn vrienden dit verhinderen?

Meer info

De geschenkjesboom

De koning wil voor alle kinderen een groot feest organiseren. Tuinman Eustache heeft als verrassing een wondere boom gekweekt: een geschenkjesboom waar zomaar geschenkjes aan groeien. Maar vlak voor het feest wordt de boom gestolen.

Meer info

Pietje Prins

Wanneer de koning weg moet, wordt de zorg voor Pietje Prins toevertrouwd aan Pierke. De prins is niet gemakkelijk en hij maakt het Pierke knap lastig. Als hij moet gaan slapen gooit hij een sprookjesboek van de trap en alle figuren komen tot leven!

Meer info

Roodbaard de reus

Na een mislukte ballonvaart landen Professor Piktus en Pierke in een vreemd bos. Plots klinkt een hels gekraak! Pierke wil er het fijne van weten en trekt erop uit.

Meer info

Repelsteel

Prins Robbrecht wil trouwen met Angeliek. Angeliek liegt dat ze van vlas gouddraden kan spinnen en krijgt hierbij hulp van duivelskabouter Repelsteel. In ruil voor gouddraden doet ze een vreselijke belofte aan Repelsteel. 

Meer info

Oeleke Oliebol

Wat een drukte! De koning komt op bezoek in Sleutelbekegem. Maar Oeleke Oliebol, die op de markt zijn oliebollenkraam open houdt, hoort iemand een aanslag op de koning plannen. Niemand, buiten Pierke, gelooft hem. Tijd om de zaak eens uit te pluizen!

Meer info

Miezere muis

Pierke moet de kelder van Baron Verdure opruimen. Hij mag in geen geval de roestige deur openen. Maar Fonske, de kleinzoon van de baron opent deze toch.

Meer info

Meneerke Pieteleerke

Meneer Van de Velde is op korte tijd van een lieve man in een norse brompot veranderd. Hij kan niets meer verdragen. Kinderen die hem plagend ‘Meneerke Pieteleerke’ naroepen vindt hij al helemaal niet grappig. Wat is er toch gebeurd?

 

Meer info

Koning Nobbel

Als de koning weigert om een vrouwtje hout te laten sprokkelen in het koninklijk park, tovert zij een “knobbel” op zijn neus. Pierke moet een middeltje halen om hem te genezen. Dokter Neurotus en Professor Hazerijn willen dat beletten.

Meer info

Yuskin, de horlogemaker

Het kostbaar uurwerk van prins Bellami is stuk. Enkel een haartje van de poot van een zeldzame vlinder kan het uurwerk weer doen werken. Die zeldzame vlinder is echter in het bezit van een boze tovenaar. Een gevaarlijke opdracht voor Pierke!

Meer info

Kornul de paashaas

Meester Grauw houdt niet van de paastijd en steelt daarom zoveel mogelijk klokken. Geen klokken betekent geen paaseieren en geen gelukkige kinderen. Hij laat ook paashaas Kornul uitschakelen. Kan Pierke er toch nog een mooi paasfeest van maken?

Meer info

de blauwe appelaar

Professor Nostradamus heeft een uitvinding gedaan. Niemand is op de hoogte behalve Pierke en Wiebel. Wanneer duivelsmeester Hoetepetoet op bezoek komt, spreekt de goedgelovige Wiebel zijn mond voorbij. Hoetepetoet wil de uitvinding vernietigen.

Meer info

Het goudmoeras

Minister Cajoe steelt geld uit de schatkist van koning Tiberio en zijn dochter prinses Pepita. Hij hoort dat Pepita op bezoek mag gaan bij de goede tovenaar Kwibio in het Goudmoeras en hij volgt de prinses. Pierke zet de achtervolging in.

Meer info

Het glazen manneke

Jan is een luie kerel die niet wil werken. Professor Roet belooft hem rijk te maken, zonder daar iets te moeten voor doen. Pierke ruikt onraad.

Meer info

De spookkoets

De beste burger krijgt een gouden sleutel op het dorpsfeest. In afwachting is het aan agent Amedee en Pierke om deze schat te bewaken. Maar er komt een spookkoets aandraven en de sleutel wordt gestolen. Help! Pierke zet de achtervolging in.

Meer info

Meer weten over de collectie?

BEZOEK STUDIO ALIJN

Kenniscentrum over het erfgoed van het dagelijks leven

Studio Alijn is te bezoeken na afspraak tijdens weekdagen
van 10:00 tot 17:00 via studio@huisvanalijn.be of
T 09 235 38 00

Adres Studio Alijn
Kraanlei 69, 9000 Gent

img_8374_web_c_michiel_devijver_666a0a26dcbd26b80e6ed14b26532644

Blijf op de hoogte

Volg het nieuws en de verhalen van het Huis van Alijn.