< Terug naar overzicht

De geschiedenis van Pierke van Alijn

Spelleke van de Muide (1922–1942) – Spelleke van Folklore (1942-2013) – Pierke van Alijn (2013–vandaag)


Pierke, met zijn typisch wit-rode pakje, is bijna bij iedere Gentenaar bekend. Al een eeuw lang speelt hij de hoofdrol in verschillende Gentse stangpoppentheaters.

De wortels van Pierke

Pierke verschijnt een eeuw geleden op het toneel bij het Spelleke van de Muide, maar zijn wortels gaan veel verder terug. Al in de 19e eeuw brengen poppenspelers volkse stukjes in de Gentse beluiken. Pierke, dan nog Pierrot, speelt een kleine rol samen met zijn kameraden Karelke de Bult en Louis de Lapkensdief. Uiterlijk hebben ze gelijkenissen met figuren uit de 16e eeuwse Italiaanse commedia dell’arte. Het olijke trio zorgt voor heel wat hilariteit. Begin 20e eeuw is het poppenspel in Gent zo goed als verdwenen.

Van Spelleke van de Muide naar Spelleke van Folklore

In 1922 start in de Muide, een Gentse arbeiderswijk, een nieuw hoofdstuk voor het Gents poppenspel. Onderpastoor Joris Vandenbroucke wil met poppenspel de vrije tijd van kinderen waardevol invullen en richt het Spelleke van de Muide op. Gust ‘Gustje’ De Puydt is er vanaf het begin bij. Hij vertolkt Pierke met een herkenbare hoge stem en een sappig Gents dialect. Pierke krijgt de hoofdrol als de goedlachse rebel. Het stangpoppentheater is een enorm succes.

Wanneer de spelers een plek krijgen in het Caermersklooster, waar op dat moment ook het Folkloremuseum is, raken beide werkingen met elkaar verweven. In 1942 vindt de conservator van het museum, Julien Boes, dat het Spelleke van de Muide toe is aan vernieuwing. Het spelleke wordt ontbonden en gaat over in Spelleke van Folklore. Gustaaf Neirynck, Georges Stoops, en Gust De Puydt vormen de spelerskern. Stefaan Vermeersch ontwerpt nieuwe poppen die Bernard van Guyse snijdt in hout. De hoekige gezichten zien er vandaag nog steeds modern uit.

Pierke van Alijn

In 1962 verhuist het museum naar zijn huidige locatie in de Kraanlei. Daar krijgt Pierke een vaste stek op de poppenzolder. Jaarlijks komen er tijdens de Gentse feesten honderden kinderen naar Pierke en zijn vrienden kijken. Het Museum van Folklore wordt in 2000 omgedoopt tot Huis van Alijn. Om verwarring te vermijden wordt het Spelleke van Folklore in 2013 Pierke van Alijn. Pierke heeft zelfs zijn eigen Facebookpagina.

Doorheen de geschiedenis van Pierke van Alijn zijn nieuwe poppen en decors gemaakt. De oude poppen maken vandaag deel uit van de erfgoedcollectie van het museum. Recentere poppen behoren ook tot de collectie, maar worden nog actief gebruikt. Tussen oktober en mei kan je nog steeds Pierke en zijn vrienden in actie zien op de museumzolder.

De spelers van Pierke

De rol van Pierke wordt doorheen de tijd door verschillende spelers vertolkt. In 1978 vertrouwt Gust De Puydt de rol van Pierke toe aan zijn zoon Marc De Puydt. Chris Van Hulle en Dolf Vergauwen zijn vaste spelers. In 2006 neemt Jan Deleu de rol van Pierke op zich. Vanaf 2009 neemt Koen Vergauwen de fakkel over. Hij is al sinds de jaren 1980 actief bij het Spelleke van Folklore, eerst als gelegenheidsspeler en nadien als vaste waarde.  Koen omringt zich met een enthousiast team van vrijwilligers. Veel van hen komen uit het onderwijs. De spelers vandaag blijven trouw aan de techniek van de stangpop. Ook spontane interactie met het publiek blijft belangrijk.

Zeven Gentse Pierkes

Pierke van Alijn is niet het enige Pierke in Gent. Nog zes andere gezelschappen brengen Pierke elk op hun eigen manier tot leven: Poppentheater Magie, Koninklijk Poppentoneel Festival, Poppentheater Charlekijn, Poppentoneel Fantasia, Poppentheater Pedrolino en Pierke Pierlala (Luk De Bruyker: politieke satire voor volwassenen).

Ontdek meer over de rijke geschiedenis van Pierke van Alijn op deze tijdslijn:

Ondertussen eerden enkele illustratoren Pierke van Alijn met een tekening: Jan Van Der Veken, Carll Cneut, Gerda Dendooven en Merlijne Marell.

Benieuwd naar een voorstelling van Pierke?

oktober 2022

01

za

Zilvertraantje

Meer info

08

za

Zilvertraantje

Meer info

15

za

Vrouwtje Annemijn

Meer info

22

za

Vrouwtje Annemijn

Meer info

29

za

De betoverde roos

Meer info

november 2022

01

di

De betoverde roos

Meer info

03

do

Pietje Prins

Meer info

05

za

Pietje Prins

Meer info

12

za

De krasse koffiepot

Meer info

19

za

De krasse koffiepot

Meer info

26

za

De staf van Sinterklaas

Meer info

december 2022

03

za

De staf van Sinterklaas

Meer info

10

za

De geschenkjesboom

Meer info

17

za

De geschenkjesboom

Meer info

28

wo

Zij kwamen van zo ver

Meer info

januari 2023

04

wo

Zij kwamen van zo ver

Meer info

07

za

Het Goudmoeras

Meer info

14

za

Het Goudmoeras

Meer info

21

za

De kleine tovenaar

Meer info

28

za

De kleine tovenaar

Meer info

februari 2023

04

za

De betoverde molen

Meer info

11

za

De betoverde molen

Meer info

18

za

De toverschoen

Meer info

22

wo

De toverschoen

Meer info

25

za

De dansende kaboutermutsen

Meer info

maart 2023

04

za

De dansende kaboutermutsen

Meer info

11

za

Barend de beer

Meer info

18

za

Barend de beer

Meer info

25

za

De groene toverbol

Meer info

april 2023

01

za

De groene toverbol

Meer info

05

wo

Alle klokken groot en klein

Meer info

08

za

Alle klokken groot en klein

Meer info

12

wo

De spookkoets

Meer info

15

za

De spookkoets

Meer info

22

za

Het roze varkentje

Meer info

29

za

Het roze varkentje

Meer info

mei 2023

06

za

Koning Ambetant

Meer info

13

za

Koning Ambetant

Meer info

20

za

De blauwe appelaar

Meer info

27

za

De blauwe appelaar

Meer info

Zilvertraantje

Wanneer het dochtertje van de baron in het Toverbos van het zilverwater drinkt en zilveren traantjes weent, ziet heks Herbolijn haar kans om rijk te worden. De Heks wil haar gevangen nemen. Kunnen Pierke en zijn vrienden dit verhinderen?

Meer info

Vrouwtje Annemijn

Vrouwtje Annemijn is blij want de fruitoogst is gelukt. Maar de plotse groei van een 'reuzepeer' zet het hele dorp op stelten. Wanneer blijkt dat je met die wondere peer een wens kan doen, willen oneerlijke mensen de peer in hun handen krijgen.

Meer info

De betoverde roos

Prins Floris, de geliefde prins van prinses Imelda is veranderd in een roos door de boze tovenaar Tambana. Daarom mag in heel het land geen enkele roos afgesneden worden. Pierke en zijn vrienden moeten de tovenaar verslaan en de juiste roos vinden om de prins tot leven te wekken.

Meer info

Pietje Prins

Wanneer de koning weg moet voor staatszaken, moet Pierke voor Pietje Prins zorgen. De prins maakt het Pierke knap lastig. Hij wil niet gaan slapen en gooit zijn sprookjesboek van de trappen. En dan komen alle figuren komen tot leven!

Meer info

De krasse koffiepot

Saartje, een lief vrouwtje die in een schamel huisje woont, krijgt voor al haar hulp een geschenk: een rare koffiepot. De gierige huisbaas en een hebberige opkoper willen de koffiepot in hun bezit te krijgen. Pierke schiet in actie!

Meer info

De staf van Sinterklaas

Sint en Piet ontdekken op hun rondgang een straatje dat niet op de lijst staat: het Krabbestraatje. De Sint wil de huisjes bezoeken en vraagt aan Amedee om zijn gouden staf te bewaken. De staf wordt gestolen, Pierke en de vrienden gaan op zoek.

Meer info

De geschenkjesboom

De koning wil voor alle kinderen een groot feest organiseren. Tuinman Eustache heeft als verrassing een wondere boom gekweekt: een geschenkjesboom waar zomaar geschenkjes aan groeien. Maar vlak voor het feest wordt de boom gestolen.

Meer info

Zij kwamen van zo ver

Pierke, Lowie en Karel zijn op stap en zingen Driekoningenliedjes. Plots zijn ze verdwaald. Ze worden weggejaagd en een kabouter komt verhalen vertellen over een gevangen staartster en Drie Koningen. Pierke wil er het fijne van weten.

Meer info

Het Goudmoeras

Minister Cajoe steelt geld uit de schatkist om rijk te worden. Wanneer hij hoort dat prinses Pepita door tovenaar Kwibio wordt uitgenodigd in het Goudmoeras, denkt hij meteen aan nog meer goud. Hij volgt haar en Pierke zet de achtervolging in.

 

Meer info

De kleine tovenaar

Tobias wil leveren toveren en les volgen bij de grote tovenaar Ferdinandus. Oscaar, de dienaar van Ferdinandus, wil dit niet. Als Tobias naar Willemijntje gaat voor hout voor een toverstokje, gaan Oscaar en zijn vriend Stroper Snap hem achterna.

Meer info

De betoverde molen

Pierke is op trektocht en wil overnachten in een rustige dorpsherberg. Er hangt een vreemde sfeer in het dorp. De herbergier wil er liever niets over zeggen, maar boer Dokus vertelt Pierke een verhaal over de ontvoerde molenaarsdochter.

Meer info

De toverschoen

Jan kan geen vis meer vangen omdat zijn vissersboot kapot is en de eigenaar hem niet wil herstellen. Gelukkig krijgt Jan een toverschoen, waardoor alle problemen opgelost lijken. Maar de schoen wordt gestolen, Pierke gaat de dief achterna.

Meer info

De dansende kaboutermutsen

Lowie en Pierke willen zingen voor de verjaardag van graaf Foulard. Secretaris Bartsoen vindt dit niet leuk. En dan verdwijnen plots de mutsen van de kabouters! Pierke trekt naar het kabouterbos.

Meer info

Barend de beer

Barend de beer wordt oud en mag niet meer optreden in het circus. Pierke begeleidt Barend naar het dierenrijk bij Koning Nobel waar hij lang en gelukkig kan leven. Maar dan wordt Barend ontvoerd door Karel Kloek die zijn huid wil verkopen.

Meer info

De groene toverbol

Pimpernel, het helpertje van kruidenmeester Roosmarijn, wordt door de boze tovenaar Pigment meegelokt met een groene toverbol. Pigment wil dat Pimpernel alle kruidengeheimen verklapt zodat hij er misbruik kan van maken.

Meer info

Het roze varkentje

Pierke wint de 1e prijs bij de tombola: een varkentje dat kan zingen en dansen. Twee boeven Raf en Roel stelen het varkentje omdat ze er geld mee willen verdienen. Pierke en zijn vrienden gaan met Pipo de clown en Barend de beer de boeven achterna.

Meer info

Koning Ambetant

Koning Ferdinand, een goede en vriendelijke koning, is op korte tijd een norse, ambetante man geworden. Pierke ontdekt dat raadsman Chaffaar daar de oorzaak van is. Als bovendien de kroon gestolen wordt schieten Pierke en de vrienden in actie.

Meer info

De blauwe appelaar

Professor Nostradamus heeft een uitvinding gedaan. Niemand is op de hoogte behalve Pierke en Wiebel. Wanneer duivelsmeester Hoetepetoet op bezoek komt, spreekt de goedgelovige Wiebel zijn mond voorbij. Hoetepetoet wil de uitvinding vernietigen.

Meer info

De spookkoets

De beste burger krijgt een gouden sleutel op het dorpsfeest. In afwachting is het aan agent Amedee en Pierke om deze schat te bewaken. Mar er komt een spookkoets aandraven en de sleutel wordt gestolen. Help! Pierke zet de achtervolging in.

Meer info

Alle klokken groot en klein

Meester Grauw houdt niet van de paastijd. Met zijn twee helpers steelt hij zoveel mogelijk klokken. Want zonder klokken geen paaseieren en geen vreugde bij de kinderen. Hij schakelt ook paashaas Kornul uit. Pierke moet dit oplossen!

Meer info

benieuwd naar meer #Poppenspel ? bekijk alles

Meer weten over de collectie?

BEZOEK STUDIO ALIJN

Kenniscentrum over het erfgoed van het dagelijks leven

Studio Alijn is te bezoeken na afspraak tijdens weekdagen
van 10:00 tot 17:00 via studio@huisvanalijn.be of
T 09 235 38 00.

Adres Studio Alijn
Kraanlei 69, 9000 Gent

img_8374_web_c_michiel_devijver_666a0a26dcbd26b80e6ed14b26532644

Blijf op de hoogte

Volg het nieuws en de verhalen van het Huis van Alijn.